معمای شکل گیری ماه زمین

 

 

سال‌هاست که شواهد متعدد از جداشدن ماه از پوسته زمین در 4.56 میلیارد سال پیش حکایت می‌کند. بررسی نمونه‌های جمع‌آوری‌شده در ماموریت‌های آپولو و ماه‌نشین‌های بی‌سرنشین اتحادجماهیر شوروی از شباهت شیمیایی بسیار زیاد صخره‌های ماه با ترکیب پوسته زمین حکایت داشت؛ ضمن آنکه اندازه‌گیری دقیق فاصله ماه از زمین که به کمک بازتاب لیزر از آینه‌های نصب‌شده در سطح ماه در ماموریت آپولو11 انجام می‌شود، نشان داده که ماه هر سال بین 3 تا 4 سانتی‌متر از زمین دورتر می‌شود و این بدان معناست که در گذشته‌های دور، بسیار به زمین نزدیک‌تر بوده است.

 
شبیه‌سازی‌های متعددی از چگونگی این برخورد تاکنون انجام شده و دانشمندان توانسته‌اند به کمک آن، فاصله 384هزار کیلومتری ماه از زمین، دوران وضعی کنونی زمین به مدت 23:56:04 و انحراف 23 درجه و 26 دقیقه‌ای محور زمین را نسبت به صفحه دایره‌البروج توجیه کنند؛ اما همیشه در یک جای کار مشکل داشتند و آن، اینکه ماه همیشه از ترکیب مواد جسم برخوردکننده تشکیل می‌شد نه از پوسته زمین. به عبارت دیگر در تمام این شبیه‌سازی‌ها ترکیب شیمیایی ماه با زمین متفاوت بود.
اما اکنون ماتیجا کاک از انستیتو ستی در ماونتین‌ویو کالیفرنیا و سارا استوارت در دانشگاه هاروارد توانسته‌اند در شبیه‌سازی جدید خود این مشکل را هم برطرف کنند. آنها نشان داده‌اند چطور برخورد جسمی به زمین گدازان که هر شبانه‌روزش 5/2 ساعت به طول می‌انجامید، منجر به پراکنده شدن بخشی از پوسته زمین اولیه در مدار شده و طی 100 سال بعد، این بقایا گردهم جمع شده و ماه را پدید آورده‌اند.
در مدل‌های رایج، دوران وضعی زمین اولیه را 5 ساعت درنظر می‌گیرند تا تحت تاثیرجزرومد و طی 56/4 میلیارد سال به وضعیت کنونی حدود 24 ساعت کاهش یابد. اما در این شبیه‌سازی زمین اولیه هر 5/2 ساعت یک‌بار به دور خود می‌چرخد. دو جسم که هریک نصف زمین امروزی جرم داشتند، به هم برخورد کرده و می‌چسبند. انرژی این برخورد باعث ذوب شدن هردو جسم می‌شود. بخش بیشتر جرم در سیاره مرکزی متمرکز می‌شود و بخش اندکی از جسم به مدار زمین منتقل می‌شود و طی صد سال بعد، قمر بزرگی را به وجود می‌آورد. ترکیب شیمیایی این قمر و سیاره مرکزی نیز یکسان است؛ چراکه از ماحصل برخورد دو جسم اولیه تشکیل شده‌اند. محاسبات جدید در مورد اثرات جزرومدی نیز نشان داد در حالت دوران وضعی 5/2 ساعته نیز شبانه‌روز زمین پس از 5/4 میلیارد سال به حدود 24 ساعت و فاصله ماه از زمین هم به حدود 384هزار کیلومتری خواهد رسید. البته این بدان معنی نیست که این شبیه‌سازی صددرصد درست است و 56/4 میلیارد سال پیش دقیقا همین اتفاق افتاده است؛ اما از آنجاکه تاکنون هیچ‌کس مدلی با دوران اولیه زمین طی 5/2 ساعت را درنظر نگرفته بود، راه را برای شبیه‌سازی‌های بیشتر و ارائه مدل‌های بهتر و دقیق‌تر هموار می‌کند.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s